เล่มที่ ๒๑ จตุกฺกนิปาต

 

องฺ. จตุกฺก. องฺคุตฺตรนิกาย
จตุกฺกนิปาต

📖 คลิกที่นี่เพื่อดาวโหลด

ความหมายของชื่อคัมภีร์ “จตุกฺกนิปาต” มาจากศัพท์บาลี ๒ คำ คือ “จตุกฺก” (จะ-ตุก-กะ) แปลว่า ๔, หมวด ๔ และ “นิปาต” แปลว่า หมวด, ชุมนุม, การรวมเข้าไว้ด้วยกัน ดังนั้น จตุกฺกนิปาต จึงหมายถึง “หมวดที่รวบรวมพระสูตรซึ่งว่าด้วยธรรมะ ๔ ประการ” เป็นการจัดกลุ่มคำสอนของพระพุทธองค์ที่มีหัวข้อธรรมหรือองค์ประกอบจำนวน ๔ ข้อไว้ในที่เดียวกัน

หัวข้อธรรมที่สำคัญ จตุกฺกนิปาตเป็นหมวดที่รวบรวมหลักธรรมที่เป็นรากฐานของพระพุทธศาสนาไว้เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น:

• อริยสัจ ๔: ความจริงอันประเสริฐ ๔ ประการ ซึ่งเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย:
  • ทุกข์: สภาพที่ทนได้ยาก, สภาวะที่บีบคั้น (ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย)
  • สมุทัย: เหตุให้เกิดทุกข์ (ตัณหา)
  • นิโรธ: ความดับทุกข์ (นิพพาน)
  • มรรค: หนทางปฏิบัติเพื่อถึงความดับทุกข์ (มรรคมีองค์ ๘)

• อิทธิบาท ๔: คุณเครื่องให้ถึงความสำเร็จตามที่ประสงค์ ๔ ประการ ได้แก่
  • ฉันทะ (ความพอใจ),
  • วิริยะ (ความเพียร),
  • จิตตะ (ความเอาใจใส่)
  • วิมังสา (ความหมั่นตริตรอง)

• พรหมวิหาร ๔: ธรรมะเครื่องอยู่อย่างประเสริฐของผู้ใหญ่ ๔ ประการ ประกอบด้วย
  • เมตตา
  • กรุณา
  • มุทิตา
  • อุเบกขา

• จักร ๔: ธรรมะอันนำไปสู่ความเจริญ ๔ ประการ ดุจล้อรถที่นำไปสู่ที่หมาย ได้แก่
  • ปฏิรูปเทสวาส: การอยู่ในประเทศหรือถิ่นอันสมควร
  • สัปปุริสูปัสสย: การคบหาสัตบุรุษ บัณฑิต หรือผู้รู้
  • อัตตสัมมาปณิธิ: การตั้งตนไว้ชอบ
  • ปุพเพกตปุญญตา: ความเป็นผู้มีบุญที่ได้ทำไว้ในกาลก่อน

• อคติ ๔: ฐานะอันไม่พึงถึง หรือความลำเอียง ๔ ประการ ได้แก่
  • ฉันทาคติ (ลำเอียงเพราะรัก)
  • โทสาคติ (ลำเอียงเพราะชัง)
  • โมหาคติ (ลำเอียงเพราะหลง)
  • ภยาคติ (ลำเอียงเพราะกลัว)

ความสำคัญ  การศึกษาธรรมะหมวด ๔ ในคัมภีร์นี้ เพื่อสร้างประโยชน์ในปัจจุบันและมุ่งหน้าไปสู่ความดับทุกข์ได้อย่างถูกต้องและมั่นคง

💡เมื่อกดเปิดเต็มหน้าจอ จะสามารถทำการค้นหาข้อความภายในเล่มได้

📖 เล่มที่ ๒๑  เปิดเต็มจอ / ดาวน์โหลด ↗