จริยาปิฎก ปัญญาบารมี 

ในคัมภีร์จริยาปิฎกจะไม่ได้ยกเรื่องปัญญาบารมีมาจัดเป็นหมวด ๑๐ ชาติ แต่หากกล่าวถึงอดีตชาติที่พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญเนกขัมมบารมี (การสละทางโลกหรือการออกบวช) ถูกจัดอยู่ในวรรคที่ ๓ (ยุธัญชยวรรค) โดยพระพุทธองค์ทรงยกเรื่องราวในอดีตชาติที่ทรงบำเพ็ญเนกขัมมบารมีมาตรัสเล่าไว้ทั้งหมด ๕ เรื่อง และบารมีอื่นอีก ๑๐ เรื่อง

ตอนที่ ๑ 

• ยุธัญชยจริยา ผู้ทรงหยั่งเห็นความไม่เที่ยงของสังขารผ่านหยาดน้ำค้างที่เหือดแห้ง จึงทรงสละราชสมบัติและกามคุณทั้งปวงออกบรรพชา
• โสมนัสสจริยา ผู้ทรงถูกดาบสทุศีลใส่ร้ายจนเกือบต้องโทษประหาร เมื่อทรงรอดพ้นมาได้จึงทรงเบื่อหน่ายในความหลงผิดและอำนาจทางโลก ตัดสินพระทัยสละราชสมบัติออกบรรพชา

ตอนที่ ๒

• อโยฆรจริยา ผู้ทรงเติบโตในปราสาทเหล็กเพื่อป้องกันภัยจากยักษ์ ทรงตระหนักว่าแม้วังเหล็กก็ไม่อาจต้านทานความเจ็บและความตายได้ จึงทรงสละราชสมบัติเพื่อออกบรรพชา
• ภิงสจริยา ภิสพราหมณ์ ผู้ชักชวนพี่น้องสละทรัพย์สมบัติออกบรรพชาดำรงชีพอย่างมักน้อย

ตอนที่ ๓

• โสณนันทปัณฑิตจริยา ผู้ทรงเห็นโทษของสังสารวัฏ จึงชักชวนน้องชายและบิดามารดาสละโภคทรัพย์มหาศาล ออกบรรพชาเป็นดาบส
• มูคผักขจริยา (อธิฐานบารมี) พระเตมีย์กุมารผู้ทรงตั้งจิตอธิษฐานแสร้งเป็นคนง่อยเปลี้ยและเป็นใบ้นานถึง ๑๖ ปี เพื่อหลีกเลี่ยงการครองราชย์เพื่อออกบรรพชา

ตอนที่ ๔ (สัจจะบารมี)

• กปิลราชจริยา ผู้รักษาสัจจะวาจาที่ลั่นไว้ว่าจะยอมตกเป็นอาหารของจระเข้
• วัฏฏกโปตกจริยา ผู้ตั้งสัตยาธิษฐานอ้างถึงความจริงแห่งคุณธรรมของบิดามารดา
• สัจจสวหยปัณฑิตจริยา ผู้ยึดมั่นในการกล่าวคำสัตย์จริงอย่างเสมอต้นเสมอปลาย
• มัจฉราชจริยา ผู้ตั้งสัตยาธิษฐานอ้างอิงความจริงว่าตนไม่เคยคิดเบียดเบียนชีวิตสัตว์ใดเลย
• กัณหทีปายนจริยา ผู้กล้าเปิดเผยความจริงในใจว่าตนเบื่อหน่ายการประพฤติพรหมจรรย์

ตอนที่ ๕

• ตอนที่ ๕ มหาสุตโสมจริยา (สัจจะบารมี) การบำเพ็ญสัจจบารมีของพระเจ้ามหาสุตโสม ผู้ทรงรักษาสัจจะวาจายอมกลับไปมอบตัวกับโจรโปริสาทผู้กินมนุษย์
• สุวัณณสามจริยา (เมตตาบารมี) ผู้แผ่เมตตาจิตต่อสรรพสัตว์และกตัญญูปรนนิบัติบิดามารดาตาบอด แม้ถูกศรพิษยิงก็ไร้ซึ่งความโกรธแค้น จนฟื้นคืนชีพกลับมาได้ด้วยอานุภาพแห่งเมตตาธรรมและสัจจกิริยา

ตอนที่ ๖

• เอกราชจริยา (เมตตาบารมี) ผู้ทรงแผ่เมตตาจิตอย่างไม่มีประมาณต่อศัตรูที่มารุกราน แม้ถูกจับไปทรมานและฝังดินทั้งเป็นก็ไม่ทรงผูกโกรธ
• มหาโลมหังสจริยา (อุเบกขาบารมี) ผู้ทรงวางเฉยต่อโลกธรรมทั้งปวง ไม่ยินดีเมื่อมีผู้นำของมาสักการะบูชา และไม่ยินร้ายเมื่อถูกเบียดเบียนด่าทอ ทรงรักษาจิตให้ตั้งมั่นเป็นกลาง

** ขออภัย เลข Track กับเลขตอน อาจไม่ตรงกัน **