ปฏิสัมภิทามรรค แปลว่า “ทางแห่งความแตกฉาน” หรือ แนวทางปฏิบัติเพื่อบรรลุถึงอริยมรรค เป็นคัมภีร์ที่เชื่อกันว่าพระสารีบุตรเถระ พระอัครสาวกเบื้องขวา ผู้เป็นเลิศทางปัญญา ท่านได้รจนาโดยนำหลักธรรมสำคัญๆ มาอธิบายขยายความในเชิงวิเคราะห์อย่างละเอียดลึกซึ้ง ซึ่งมีลักษณะควบกันระหว่างพระสูตรและพระอภิธรรม
ความหมายและที่มา
คำว่า “ปฏิสัมภิทามรรค” แปลว่า “ทางแห่งความแตกฉาน” เป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อบรรลุถึงอริมรรค เน้นการอธิบายหลักธรรมสำคัญในเชิงวิเคราะห์อย่างละเอียดลึกซึ้ง โดยมีลักษณะควบคู่กันระหว่างพระสูตรและพระอภิธรรม โดยมุ่งเน้นการทำความเข้าใจความแตกฉาน ๔ ประการอย่างลึกซึ้ง ได้แก่: อัตถปฏิสัมภิทา: ปัญญาแตกฉานในความหมายหรือผล ธัมมปฏิสัมภิทา: ปัญญาแตกฉานในเหตุหรือหลักธรรม นิรุตติปฏิสัมภิทา: ปัญญาแตกฉานในภาษาหรือโวหาร ปฏิภาณปฏิสัมภิทา: ปัญญาแตกฉานในไหวพริบและความรู้เท่าทัน
เป้าหมายการศึกษา
เพื่อปูพื้นฐานการปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานให้ผู้ปฏิบัติเกิดปัญญาญาณที่เฉียบคม รู้แจ้งในอริยสัจ ๔ และตัดกิเลสอาสวะได้อย่างเด็ดขาด
