ธรรมสุตตะ

🔅  ปฎิจจสมุปบาท  ( สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์)         หน้า๑  ความหมายของคำว่า "ปฏิจจสมุปบาท"         หน้า๒  กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท ๑๒ หัวข้อ 🔅  ปฎิจจสมุปบาทนานาทัศนะ  (เสถียร โพธินันทะ)           หน้า๑   สมบูรณภาพนิยม         หน้า๒  ปัจจยธรรม ปัจจยะสมุปปัณณธรรม         หน้า๓  ปฎิจจสมุปบัณณะคืออะไร           หน้า๔  มัชฌิมาปฏิปทาคืออะไร         หน้า๕  อวิชชากับภวตัณหา         หน้า๖  เหตุแห่งภพ         หน้า๗  เหตุแห่งภพ (๒)

คำว่า “อัญญสมาน” นี้ เมื่อแยกศัพท์แล้วได้ ๒ ศัพท์ คือ :- อัญญ หมายถึง ธรรมอื่น สมาน หมายถึง เหมือนกัน อัญญสมาน จึงหมายถึง เหมือนธรรมอื่น ธรรมอื่นในที่นี้ หมายถึง เจตสิกธรรม ที่เป็นทั้งโสภณเจตสิกและอกุศลจิต ฉะนั้น อัญญสมานาเจตสิก จึงหมายถึงเจตสิกที่มีสภาพเหมือนธรรมอื่น กล่าวคืออัญญสมานาเจตสิก ย่อมประกอบกับโสภณเจตสิก และอกุศลเจตสิกได้ทั้ง ๒ พวก ส่วนโสภณเจตสิก ซึ่งไม่เหมือนกับอกุศลเจตสิก หรืออกุศลเจตสิกซึ่งไม่เหมือนโสภณเจตสิก ทั้ง ๒ พวกนี้ จึงไม่อาจประกอบกันได้ เหมือนอย่างอัญญสมานาเจตสิก อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ แผนผังอัญญสมานาเจตสิก อัญญสมานาเจตสิกนี้ มีอยู่ ๒ นัย คือ 🔆  นัยที่ ๑. สัพพจิตตสาธารณเจตสิก  สัพพจิตสาธารณเจตสิก เมื่อแยกศัพท์ออกแล้วได้ ๓ ศัพท์ คือ สพฺพ + จิตฺต + สาธารณ          สัพฺพ หมายถึง ทั้งหมด          จิตฺต หมายถึง จิต          สาธารณ หมายถึง ทั่วไป สัพพจิตตสาธารณเจตสิก จึงหมายถึง เจตสิกที่ประกอบได้ทั่วไปแก่จิตทั้งหมด เจตสิกประเภทนี้มี ๗ ดวงคือ ๑. ผัสสเจตสิก ผัสสเจตสิก เป็นธรรมชาติท...