ว่าด้วยข้อห้ามหรือวินัยที่เป็นหลักใหญ่ๆ ของภิกษุ
📖 คลิกที่นี่เพื่อดาวน์โหลดพระไตรปิฎก เล่มที่ ๑ (พระวินัยปิฎก เล่ม ๑: มหาวิภังค์ ภาค ๑) เป็นหนังสือที่บันทึกพุทธบัญญัติเกี่ยวกับศีลและวินัยของพระภิกษุสงฆ์ โดยรวบรวม สิกขาบทในมหาวิภังค์ (ศีล ๒๒๗ ข้อ) ในส่วนต้น ซึ่งประกอบด้วยข้อปฏิบัติที่สำคัญที่สุด ดังนี้
-
ปาราชิก ๔ (ศีลข้อที่หนักที่สุด ขาดจากความเป็นพระทันที)
- ปาราชิกข้อที่ ๑: การเสพเมถุน (การร่วมประเวณี)
- ปาราชิกข้อที่ ๒: การลักทรัพย์ (ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของไม่ได้ให้ ได้ราคาตั้งแต่ ๕ มาสกขึ้นไป)
- ปาราชิกข้อที่ ๓: การพรากชีวิตมนุษย์ (การฆ่ามนุษย์ หรือการใช้วานให้ผู้อื่นฆ่า)
- ปาราชิกข้อที่ ๔: การอวดอุตตริมนุสสธรรมที่ไม่มีจริง (การอวดคุณวิเศษที่ตนไม่ได้บรรลุ เช่น อวดว่าได้ฌาน หรือเป็นพระอรหันต์)
-
สังฆาทิเสส ๑๓ (ศีลข้อที่รองลงมา ต้องอาศัยสงฆ์ในการลงโทษและธีรบาล)
- บัญญัติเกี่ยวกับการเกี้ยวพาราสีสตรี, การพูดจาหยาบคายเรื่องเมถุน, การเป็นสื่อรัก (ชักสื่อ), การใส่ความพระภิกษุอื่นด้วยข้อหาปาราชิกเท็จ, การทำสงฆ์ให้แตกกัน (สังฆเภท) และการรับเตือนแล้วไม่ฟัง
-
อนิยต ๒ (อาบัติที่ยังไม่แน่นอน)
- ข้อกล่าวหาเกี่ยวกับภิกษุที่อยู่ร่วมกับสตรีในที่ลับตาหรือที่ลับหู ซึ่งต้องรับฟังคำพรหมจารินี (อุบาสิกาผู้มีศีล) เพื่อตัดสินว่าจะปรับอาบัติในฐานปาราชิก สังฆาทิเสส หรือปาจิตตีย์
ต้นเรื่อง
เวรัญชกัณฑ์
: พระสารีบุตรกราบทูลให้พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบทของแต่ละสิกขาบท ว่าเกิดขึ้นเพราะใคร ที่ไหน และทรงบัญญัติข้อห้ามไว้ว่าอย่างไร
