เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑

 เล่มที่ ๑ มหาวิภังค์ ภาค ๑

ว่าด้วยข้อห้ามหรือวินัยที่เป็นหลักใหญ่ๆ ของภิกษุ

• ต้นเรื่อง เวรัญชกัณฑ์ : พระสารีบุตรกราบทูลให้พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติสิกขาบท 

  
  

  ๑. ปฐมปาราชิกกัณฑ์

  ห้ามภิกษุเสพเมถุน 
  
  
  เรื่องพระสุทินน์ (แม่ขอทายาท)
  เรื่องลิงตัวเมีย (เสพเมถุนกับสัตว์)
  เรื่องภิกษุวัชชี (ไม่ลาสึกก่อน) 
  สิกขาบทวิภังค์ ๑ (การแจกแจงสิกขาบท)
  สิกขาบทวิภังค์ ๒ (การแจกแจงสิกขาบท)
  
  
  บทภาชนีย์ อสันถตภาณวาร 
  (เมถุนโดยตรง - ทับ, คล่อม, อม) 
  หมวด ๑ มนุสสิตถี (หญิง) 
  หมวด ๒-๖ อมนุษย์/สัตว์/อุภโตฯ 
  หมวด ๗ มนุสสะปัณฑกะ (กะเทย) 
  หมวด ๘-๑๒ อมนุษย์/สัตว์/ชาย 
  
  
  (เมถุนโดยตรง - ยอนวัจจ์, ยอนปัสส์, ยอนปาก) 
  หมวด ๑ มนุสสิตถี (หญิง) 
  หมวด ๒-๖ อมนุษย์/สัตว์/อุภโตฯ 
  หมวด ๗ มนุสสะปัณฑกะ (กะเทย) 
  หมวด ๘-๑๒ อมนุษย์/สัตว์/ชาย 
  
  
  บทภาชนีย์ สันถตภาณวาร 
  (เมถุนมีเครื่องกั้น - ทับ, คล่อม, อม) 
  หมวด ๑ มนุสสิตถี (หญิง) 
  หมวด ๒-๖ อมนุษย์/สัตว์/อุภโตฯ 
  หมวด ๗ มนุสสะปัณฑกะ (กะเทย) 
  หมวด ๘-๑๒ อมนุษย์/สัตว์/ชาย 
  
  
  (เมถุนมีเครื่องกั้น - ยอนวัจจ์, ยอนปัสส์, ยอนปาก) 
  หมวด ๑ มนุสสิตถี (หญิง) 
  หมวด ๒-๖ อมนุษย์/สัตว์/อุภโตฯ 
  หมวด ๗ มนุสสะปัณฑกะ (กะเทย) 
  หมวด ๘-๑๒ อมนุษย์/สัตว์/ชาย 
  
  
  วินีตวัตถุ (เรื่องที่พระผู้มีพระภาคทรงตัดสินแล้ว)
  
  
  จบ ปฐมปาราชิก
  
  

  ๒. ทุติยปาราชิกกัณฑ์ 

  ห้ามภิกษุลักทรัพย์

  
  

  เรื่องพระธนิยะ กุมภการบุตร (ลักไม้) 

  เรื่องพระฉัพพัคคีย์ (ลักผ้า) 

  สิกขาบทวิภังค์ (การจำแนกสิกขาบท) 

  บทภาชนีย์ (รายละเอียดอาบัติ)

  อาการแห่งอวหาร (การกระทำที่เข้าข่าย)

  
  

  พระอุบาลีเถระชี้แจง 

  อ่าน วีนีตวัตถุ หน้า ๑ (เรื่องช่างย้อม ๕ เรื่อง, เรื่องผ้าห่มที่ตาก ๔ เรื่อง, เรื่องกลางคืน ๕ เรื่อง, เรื่องทรัพย์ที่ภิกษุนำไปเอง ๕ เรื่อง, เรื่องตอบคำถามนำ ๕ เรื่อง, เรื่องลม ๒ เรื่อง) 

  
  

  อ่าน วีนีตวัตถุ หน้า ๒ (เรื่องศพที่ยังสด ๑ เรื่อง, เรื่องสับเปลี่ยนสลาก ๑ เรื่อง, เรื่องเรือนไฟ ๑ เรื่อง, เรื่องเนื้อเดนสัตว์ ๕ เรื่อง, เรื่องส่วนไม่มีมูล ๕ เรื่อง, เรื่องในสมัยข้าวแพง ๕ เรื่อง, เรื่องบริขาร ๕ เรื่อง, เรื่องถุง ๑ เรื่อง, เรื่องฟูก ๑ เรื่อง, เรื่องราวจีวร ๑ เรื่อง, เรื่องไม่ออกไป ๑ เรื่อง, เรื่องถือวิสาสะฉันของเคี้ยว ๑ เรื่อง, เรื่องสำคัญว่าของตน ๒ เรื่อง)

  
  

  อ่าน วีนีตวัตถุ หน้า ๓ (เรื่องไม่ลัก ๗ เรื่อง, เรื่องลัก ๗ เรื่อง, เรื่องลักของสงฆ์ ๗ เรื่อง, เรื่องลักดอกไม้ ๒ เรื่อง, เรื่องพูดตามคำบอก ๓ เรื่อง, เรื่องนำมณีล่วงด่านภาษี ๓ เรื่อง, เรื่องปล่อยหมู ๒ เรื่อง, เรื่องปล่อยเนื้อ ๒ เรื่อง, เรื่องปล่อยปลา ๒ เรื่อง, เรื่องกลิ้งทรัพย์ในยาน ๑ เรื่อง, เรื่องชิ้นเนื้อ ๒ เรื่อง, เรื่องไม้ ๒ เรื่อง, เรื่องผ้าบังสุกุล ๑ เรื่อง, เรื่องข้ามน้ำ ๒ เรื่อง, เรื่องฉันทีละน้อย ๑ เรื่อง)

  
  

  อ่าน วีนีตวัตถุ หน้า ๔ (เรื่องชวนกันลัก ๒ เรื่อง, เรื่องกำมือที่เมืองสาวัตถี ๔ เรื่อง, เรื่องเนื้อเดน ๒ เรื่อง, เรื่องหญ้า ๒ เรื่อง, เรื่องให้แบ่งของสงฆ์ ๗ เรื่อง, เรื่องไม่ใช่เจ้าของ ๗ เรื่อง, เรื่องยืมไม้ของสงฆ์ ๑ เรื่อง, เรื่องลักน้ำของสงฆ์ ๑ เรื่อง, เรื่องลักดินของสงฆ์ ๑ เรื่อง, เรื่องลักหญ้าของสงฆ์ ๒ เรื่อง, เรื่องลักเสนาสนะของสงฆ์ ๗ เรื่อง,  เรื่องของมีเจ้าของไม่ควรนำไปใช้ ๑ เรื่อง, เรื่องของมีเจ้าของควรขอยืม ๑ เรื่อง, เรื่องนางภิกษุณีชาวเมืองจัมปา ๑ เรื่อง, เรื่องนางภิกษุณีชาวเมืองราชคฤห์ ๑ เรื่อง, เรื่องพระอัชชุกะเมืองเวสาลี ๑ เรื่อง, เรื่องทารกชาวเมืองพาราณสี ๑ เรื่อง, เรื่องเมืองโกสัมพี ๑ เรื่อง, เรื่องสัทธิวิหาริกพระทัฬหิกะเมืองสาคละ ๑ เรื่อง, เรื่องช่างย้อม ๕ เรื่อง)
  
  

  จบ ทุติยปาราชิก
  
  
  

  ตติยปาราชิกกัณฑ์
  ห้ามภิกษุฆ่ามนุษย์

  176 ปฐมบัญญัติ
  177 รับสั่งให้เผดียงสงฆ์
  178 ทรงแสดงอานาปานสติสมาธิกถา
  179 ประชุมสงฆ์ทรงบัญญัติสิกขาบท
  180 เรื่องพระฉัพพัคคีย์
  181 สิกขาบทวิภังค์
  
  บทภาชนีย์ (การแจกแจง)
  187 มาติกา
  188 มาติกาวิภังค์
  ทำเอง ยืนอยู่ใกล้  
  สั่งทูต สั่งทูตต่อ
  ทูตไม่สามารถ
  ทูตไปแล้วกลับมา
  ที่ไม่ลับ สำคัญว่าที่ลับ
  ที่ลับ สำคัญว่าที่ไม่ลับ
  ที่ไม่ลับ สำคัญว่าที่ไม่ลับ
  ที่ลับ สำคัญว่าที่ลับ
  พรรณนาด้วยกาย
  พรรณนาด้วยวาจา
  พรรณนาด้วยกายและวาจา
  พรรณนาด้วยทูต
  พรรณนาด้วยหนังสือ
  หลุมพราง วัตถุที่พิง
  การลอบวาง เภสัช
  การนำรูปเข้าไป
  การนำเสียงเข้าไป
  การนำกลิ่นเข้าไป
  การนำรสเข้าไป
  การนำโผฏฐัพพะเข้าไป
  การนำธรรมารมณ์เข้าไป
  กิริยาที่บอก การแนะนำ
  การนัดหมาย
  การทำนิมิต.

  
  203 อนาปัตติวาร (ข้อยกเว้นที่ไม่ต้องอาบัติ)

  204  วินีตวัตถุ (เรื่องที่ทรงวินิจฉัยแล้ว)
  เรื่องพรรณนา ๑ เรื่อง
  เรื่องนั่ง ๑ เรื่อง
  เรื่องสาก ๑ เรื่อง 
  เรื่องครก ๑ เรื่อง
  เรื่องพระผู้เฒ่า ๓ เรื่อง
  เรื่องเนื้อติดคอ ๓ เรื่อง
  เรื่องยาพิษ ๒ เรื่อง
  เรื่องสร้างที่อยู่ ๓ เรื่อง
  เรื่องอิฐ ๓ เรื่อง
  เรื่องมีด ๓ เรื่อง
  เรื่องไม้กลอน ๓ เรื่อง
  เรื่องร่างร้าน ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ลง ๓ เรื่อง
  เรื่องตก ๒ เรื่อง
  เรื่องนึ่งตัว ๓ เรื่อง
  เรื่องนัตถุ์ยา ๓ เรื่อง
  เรื่องนวด ๓ เรื่อง
  เรื่องให้อาบน้ำ ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ทาน้ำมัน ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ลุกขึ้น ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ล้มลง ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ตายด้วยข้าว ๓ เรื่อง
  เรื่องให้ตายด้วยน้ำฉัน ๓ เรื่อง
  เรื่องมีครรค์กับชู้ ๑ เรื่อง
  เรื่องหญิงร่วมสามี ๒ เรื่อง
  เรื่องฆ่าสองมารดาบุตรตาย ๑ เรื่อง
  เรื่องฆ่าสองมารดาบุตรไม่ตาย ๑ เรื่อง
  เรื่องให้รีด ๑ เรื่อง
  เรื่องให้ร้อน ๑ เรื่อง
  เรื่องหญิงหมัน ๑ เรื่อง
  เรื่องหญิงมีปกติคลอด ๑ เรื่อง
  เรื่องจี้ ๑ เรื่อง
  เรื่องทับ ๑ เรื่อง
  เรื่องฆ่ายักษ์ ๑ เรื่อง
  เรื่องส่งไปสู่ที่มีสัตว์ร้ายและยักษ์ดุ ๙ เรื่อง
  เรื่องสำคัญแน่ ๔ เรื่อง
  เรื่องประหาร ๓ เรื่อง
  เรื่องพรรณนาสวรรค์ ๓ เรื่อง
  เรื่องพรรณนานรก ๓ เรื่อง
  เรื่องตัดต้นไม้ที่เมืองอาฬวี ๓ เรื่อง
  เรื่องเผาป่า ๓ เรื่อง
  เรื่องอย่าให้ลำบาก ๑ เรื่อง
  เรื่องไม่ทำตามคำของท่าน ๑ เรื่อง
  เรื่องให้ดื่มเปรียง ๑ เรื่อง
  เรื่องให้ดื่มยาดองโลณะโสจิรกะ ๑ เรื่อง.

  
  
  

  
  
• 
  
• ๕.จตุตถปาราชิกกัณฑ์ ห้ามภิกษุอวดคุณวิเศษที่ไม่มีในตน
• ๖. เตรสกัณฑ์ ว่าด้วยอาบัติสังฆาทิเสส ๑๓ ข้อ
• ๗. อนิยตกัณฑ์ ว่าด้วยอาบัติไม่แน่นอนว่าจะปรับข้อไหน